Czy można bezpiecznie ponownie napromieniać pacjentki z nawrotem nowotworów ginekologicznych po wcześniejszej radioterapii?
Jeszcze kilka lat temu wielu klinicystów odpowiedziałoby: raczej nie.
Dziś zaczynamy mieć coraz więcej danych pokazujących, że reiradiacja w wyspecjalizowanych ośrodkach może być skuteczną i bezpieczną strategią leczenia.
Właśnie o tym rozmawialiśmy podczas tegorocznego kongresu ESGO 2026 w Kopenhadze , gdzie mieliśmy przyjemność zaprezentować wyniki naszego międzynarodowego projektu REGYNERA(DIA)TION.
Radioterapia ustanawia standard leczenia.
Jednym z najważniejszych tematów kongresu było ponowne omówienie wyników badania EMBRACE II.
Badanie to ustanowiło obecny światowy standard leczenia raka szyjki macicy, oparty na połączeniu:
• radioterapii z pól zewnętrznych (EBRT)
• brachyterapii adaptacyjnej sterowanej obrazem-MRI (IGABT)
• adaptacyjnego planowania leczenia.
Efekt?
5-letnie przeżycie specyficzne dla choroby (DSS) na poziomie 85%. Nawet u pacjentek z zaawansowaną chorobą miejscową oraz zajęciem węzłów chłonnych miednicznych i okołoaortalnych.
Co szczególnie imponujące — są to wyniki osiągnięte bez udziału immunoterapii, która dopiero zaczyna być integrowana z leczeniem tych chorych.
To pokazuje jak ogromny potencjał ma nowoczesna radioterapia i brachyterapia prowadzona z najwyższą precyzją.
Brawo radioterapia.
Jedno z największych wyzwań ?
Pacjentki z nawrotem po wcześniejszej radioterapii.
W praktyce klinicznej wciąż nie mamy jednoznacznej odpowiedzi:
gdzie przebiega granica pomiędzy ponowną terapią miejscową a leczeniem systemowym?
W wielu przypadkach decyzja zależy od:
• doświadczenia ośrodka
• dostępności technologii
• zespołu specjalistów
Aby przybliżyć nas do odpowiedzi stworzyliśmy międzynarodowy projekt REGYNERA(DIA)TION, który analizuje wyniki reiradiacji nowotworów ginekologicznych w wielu ośrodkach na świecie.
Podczas ESGO 2026 przedstawiliśmy wstępne wyniki kohorty pacjentek z rakiem trzonu macicy leczonych reiradiacją.
Najważniejsze dane mediana obserwacji 38 miesięcy
Reiradiacja obejmowała:
• brachyterapię (BRT) – 56%
• EBRT + BRT – 29%
• EBRT – 13%
Wyniki leczenia:
• 89,4% całkowitych odpowiedzi (CR)
• mediana czasu całkowitego przeżycia (OS) – 68,7 miesiąca
• mediana czasu wolnego od progresji (PFS) – 41 miesięcy
Po 5 latach:
• OS – 60,2%
• PFS – 37,8%
• kontrola miejscowa (LC) – 68,4%
• czas wolny od przerzutów odległych (MFS) – 59%
Nowe spojrzenie na przebieg choroby
W analizie uwzględniliśmy również nowe endpointy:
– TTOD – czas do choroby oligometastatycznej
– TTPD – czas do choroby polimetastatycznej
Po 5 latach:
• czas wolny od rozsiewu oligometatstycznego – 88,1%
• czas wolny od rozsiewu polimetastatycznego (>5 przerzutów) – 63,6%.
Co pokazuje, że skuteczna terapia miejscowa może przez wiele lat utrzymywać chorobę w stadium możliwym do dalszego leczenia- również miejscowego np. radioterapii stereotaktycznej przerzutów (SBRT/SRS).
A bezpieczeństwo?
To zawsze największa obawa przy reiradiacji.
W naszej kohorcie:
– nietolerancja ≥G3 – 2,4%
– przetoki – 2,8%
Wyniki te wskazują, że reiradiacja w wyspecjalizowanych ośrodkach może być zarówno bezpieczna, jak i bardzo skuteczna.
Pełne wyniki pracy dostępne są tutaj
A już wkrótce więcej szczegółów w przygotowywanej publikacji.
Szczególną satysfakcję daje możliwość przedstawienia tych wyników podczas kongresu ESGO 2026.
To także dowód na to, że Nu-Med Centrum Diagnostyki i Terapii Onkologicznej Zamość aktywnie uczestniczy w międzynarodowych projektach badawczych rozwijających nowoczesne strategie radioterapii oraz leczenia nawrotów nowotworów ginekologicznych.
Radioterapia i brachyterapia pozostają jednym z najpotężniejszych narzędzi współczesnej onkologii – nawet w sytuacjach, które jeszcze niedawno uznawano za terapeutycznie beznadziejne.
